Fort 52 1/2 S Skotniki


Opis:

Informacje:

Fort 52 1/2 S Skotniki powstał w latach 1897-98 jako fort pancerny obrony bliskiej. Wraz z sąsiednim fortem północnym pełnił rolę fortu głównego. Obiekty połączone były obwałowaną drogą krytą i określane mianem wspólnego dzieła skrzydłowego. Zadaniem fortu była obrona twierdzy przed natarciem od zachodu (ze wzgórz Podgórek Tynieckich), południowego-zachodu (droga na Oświęcim) oraz ogniowe wsparcie sąsiednich dzieł. Obiekt otoczony suchą fosą o stoku spłaszczonym od czoła i skrzydeł, a o przekroju klasycznym w szyi, w której znajdował się wjazd na dziedziniec wraz z kaponierą obrony wjazdu. Blok koszarowo-bojowy ze stanowiskami wież pancernych i piechoty na stropodachu (kontynuowanymi na ziemnym wale obwodowym) był dwukondygnacyjny o konstrukcji mieszanej: stropodach stalobetonowy, ściany zewnętrzne ceglano-kamienne, ściana z oknami i furtami od strony dziedzińca ceglana, wewnętrzne ściany nośne i działowe również wykonane z cegły. Dzieło południowe było nieco mniejsze od sąsiedniego oraz posiadało mniejszy korpus kazamatowy z ryzalitem. Na oba forty rozdzielono zestaw czterech artyleryjskich wież pancernych z armatami PK M.94 kal. 8cm produkcji firmy Skoda w Pilźnie. Każdy fort otrzymał też wieżę pancerną do obserwacji i korekcji ognia, w forcie południowym sygnowana numerem B32. Dwie wieże artyleryjskie o numerach S57 i S58 zgrupowano na lewym skraju bloku głównego, a każda z nich miała swój oddzielny fundament, wykonany ze szczególnie odpornego na wstrząsy granitu, aby drgania wywołane strzałami nie przenosiły się na konstrukcję fortu. Pociski do wież dostarczały specjalne, dźwigi amunicyjne. Na zapolu dzieła znajdował się drewniano-murowany budynek pełniący funkcję wartowni w czasie gdy fort nie miał stałej załogi wojskowej.

Uzbrojenie:

2x8 cm PK M.94 w wieżach

Artyleria: 1 oficer + 32 szeregowych
Piechota: 1 oficer + 58 szeregowych

Fort posiadał prawdopodobnie pięć baterii obrony dalekiej, po których nie ma już żadnych śladów.


Dalsze losy:

Od roku 1939 rozpoczęło się sukcesywne pogarszanie stanu zachowania ze względu na: odzysk elementów pancernych, utworzeniu pieczarkarni w bloku koszarowo-bojowym, a przede wszystkim w wieloletnim braku użytkowania. Mimo złomowania pancerzy zachowała się: jedna para drzwi, oraz komplet wież (dwie artyleryjskie oraz jedna obserwacyjna) co stanowi rzadkość w dzisiejszych czasach. Dawny budynek wartowni (w ostatnich latach podpalony) częściowo się zachował. W forcie trwają aktualnie prace renowacyjne, by w przyszłości mógł być zaadaptowany przez 'Fundację Hipoterapii'.


Materiały:


Zdjęcia: