Fort 43 Pasternik


Opis:

Fort 43 Pasternik powstał po 1881 roku, w miejscu dawnych szańców z lat 1872 - 78. Jest głównym fortem artyleryjskim, jednowałowym. Obiekt posiada szereg nietypowych rozwiązań, zaczynając od szczegółów narysu: standardowy fort artyleryjski ma narys pięcioboczny, natomiast tu występuje narys w kształcie półksiężyca sześciobocznego. Jest to unikatowy w Krakowie ślad ewolucji fortów artyleryjskich z ogromnych wielobocznych szańców, które je poprzedzały, stąd konieczność aż pięciu kaponier do obrony fosy, podczas gdy w typowym forcie wystarczą tylko trzy. Inna szczególna cecha to brak typowego schronu głównego: jego rolę spełnia m. in. długa poterna główna, będąca jakby schronem odwróconym wzdłuż osi fortu, oraz schron - podwalnia pod środkową częścią wału artylerii, żywo przypomina to rozwiązanie fortów pruskich, widoczne m. in. w fortach Torunia i Poznania. Stanowiska dział fortu umieszczone są na dwóch poziomach. Pięć stanowisk znajduje się na stropie podwalni, która mieści 16 schronów o różnym przeznaczeniu oraz trzy poterny prowadzące do kaponier. Na osi głównej Fortu, prosta poterna wiedzie z podwalni do kaponiery grodziowej. Pozostałe stanowiska dział, po pięć na każdym barku, stanowią klasyczne działobitnie z poprzecznicami mieszczącymi schrony pogotowia: na obu barkach wału, drugi schron pogotowia (licząc od strony koszar szyjowych) jest zarazem wejściem do potern prowadzących do pojedynczych kaponier w fosie. Każda z kaponier posiadała duże izby bojowe, mające po pięć strzelnic karabinowych, przerobionych w latach 1902 - 1910 na przeciwrykoszetowe, z podstawami do karabinów ręcznych. Obiekt zachowany w dobrym stanie od 1939 roku znajduje się na terenie jednostki wojskowej. Z trzech baterii osłaniających fort, zachowała się tylko jedna.


Materiały:


Zdjęcia:

    WKRÓTCE - WIOSNA 2019